Valt een deel van het beeld buiten uw scherm?
uw beeldscherm minimaal instellen op 1024x768!
 
S I E R G R A S S E N EN GRASACHTIGEN

 

 

In natuurlijke vegetaties spelen grassen een belangrijke rol. Waarom in onze tuinen en parken dan niet? Juist de combinatie van bloem- en bladplanten met grassen geeft een natuurlijker sfeerbeeld van een beplanting. Bovendien voegen grassen veel toe aan een tuin: de typische bloeiwijze valt van veel soorten in de nazomer en kan tot begin winter voortduren. Het winterbeeld met overblijvende bloeipluimen verlevendigt een tuin zelfs hartje winter.

In onze assortimentstuin en kwekerij zijn vele soorten te vinden van kleine groenblijvende zeggen (Carex) tot een grote sortering Oosters prachtriet (Miscanthus). In dit overzicht hebben we ons niet beperkt tot de botanisch 'echte'grassen maar ook bruikbare grasachtigen toegevoegd. Om de soortkeuze voor de toepassing van grassen in de praktijk te vergemakkelijken hebben we de soorten onderverdeeld naar grootte: laag (tot 50 cm), middelhoog (50 - 200 cm) en hoge soorten (>200 cm):

Siergrassen op de kwekerij1 copyright www.PerkGroen.nl Siergrassen op de kwekerij2 copyright www.PerkGroen.nl Siergrassen op de kwekerij3 copyright www.PerkGroen.nl

 

1. Lage grassen en grasachtigen

Carex (Zegge). Botanisch gezien zijn zeggen eigenlijk geen grassen maar voor het gemak hebben we ze wel hieronder geschaard. Zeggen of Carex zijn over het algemeen groenblijvende, polvormende planten welke vaak dichte clusters vormen en zodoende een prima bodembedekker kunnen zijn

Carex morrowii Variegata

 

Carex Gilt Edge

 

Carex Gilt Edge copyright www.PerkGroen.nl

 

Carex hachijoensis Evergold

 

Carex Evergold Japanse zegge copyright www.PerkGroen.nl Carex oshidensis Evergold groep copyright www.PerkGroen.nl

Carex siderostica Silver Sceptre

 

Liriope en Ophiopogon (Monkey grass, soms ook leliegras genoemd en Slangebaard-soorten) zijn relatief onbekende maar zeer interessante wintergroene grasachtigen (behorende tot de lelies). In eigentijdse ontwerpen zijn ze prima te gebruiken als bodembedekker, randplant of combinatieplant. Ook voor rotstuinen, daktuinen en voor grote plantschalen zijn ze toepasbaar. Verder lenen ze zich bij uitstek als ondergroei van een uitgesnoeide bamboe, waarbij een extra laag humusaarde boven de rhizomen wordt aangebracht waar deze planten in aangeplant worden. Liriope heeft een boven de plant uitstekende bloeiwijze, terwijl de bloemen van Liriope meer tussen de plant zitten. Beide soortgroepen zijn wintergroen. Samen met de bodembedekkende Japanse en Nieuwzeelandse zegges een grote aanwinst voor onze tuinen.

Liriope muscari Purple Majestic
Deze varieteit van de sterke soort L. muscari dankt zijn naam aan de grotere, en vollere blauw-paarse bloeiwijzen welke veel doen denken aan het bekende voorjaarsdruifje met als belangrijkste verschil dat Liriope pas laat in het najaar tot volle bloei komt en zo een welkome verassing biedt aan het einde van het seizoen. Door het wintergroene karakter en de dichte pollen is het bij uistek een geschikte bodembedekkende soort welke, eenmaal goed ontwikkeld, alle onkruidgroei belemmerd. Ook perfect als randplant.

Winterbeeld van Liriope met rijp langs de bladranden Liriope in bloei copyright www.PerkGroen.nl

 

Liriope (Ophiopogon) spicata Silver Dragon
Deze varieteit dankt zijn sierwaarde aan het met zilverkleurige banden bezette smalle blad. Vormt ook stevige, volle pollen met een groeihoogte van 25 tot 30 cm

Liriope spicata Silver Dragon 250px copyright www.PerkGroen.nl

 

Ophiopogon japonicus Kyoto Dwarf (Tempelgras)
Dit is de veel gezochte lage en zeer compacte Ophiopogon voor originele Japanse Tuinen. Deze Japanse mini-slangebaard met donkergroen blad, groeit in zeer dichte pollen uit tot een dichte zode van amper 10 cm hoog. Er is een soort alternatieve grasmat van te maken die nooit gemaaid hoeft te worden en altijd perfect op kleur blijft. Sterk beloopbaar is deze plant echter niet. De bloei met kleine, onopvallende witte klokjes wordt gevolgd door opvallende staalblauwe vruchten. De echte Kyoto Dwarf is bij ons meestal op voorraad. Heeft u veel planten nodig bestel deze dan voor de zekerheid. (foto met vruchten met dank aan Chris Ghyselen)

ophiopogon japonicus kyoto dwarf 250px www.PerkGroen.nl ophiopogon japonicus kyoto dwarf Detail Vrucht 250px www.PerkGroen.nl

 

Ophiopogon planiscapus (Japanse Slangenbaard)

Ophiopogon planiscapus 250px copyright www.PerkGroen.nl

 

Ophiopogon planiscapus Nigrescens (Zwarte Slangenbaard)
Zwarte Slangebaard is een bizarre plant met waarlijk zwarte, lintvormige bladeren. Deze lage bodembedekker neemt er even te tijd voor, maar na enkele jaren vormt hij een perfect dichte bodembedekkende mat. De paars-witte mini bloemen worden later in de zomer gevolgd door donkerpaarse/zwarte bessen. Slangebaard is wintergroen….. euhh… winterzwart. Leuk om als ondergroei van een uitgesnoeide zwarte bamboe toe te passen en in combinatie met bijvoorbeeld Japans Bloedgras!

Winterbeeld van Ophiopogon planiscapens Nigrescens met rijp langs de bladranden Ophiopogon in spannende combinatie met Imperata cylindrica Red baron

Verder zijn er regelmatig planten te vinden van de bonte variëteiten zoals Liriope muscari GoldBanded, Ophiopogon jabura, Ophiopogon (Liriope) argenteostriata en andere soorten/variëteiten.

 

Stipa calamagrostis (syn. Achnatherum brachytricha = Calamagrostis brachytricha). Diamantgras

Diamantgras is een opvallend siergras met een rijke bloei in de nazomer en herfst. De lange, fijne pluimen vangen makkelijk dauwdruppels waardoor in de morgenzon de pluimen glinsteren in het licht. Vandaar de naam Diamantgras. Sterk, eerst rechtopgroeiend, later licht overhangend met een mooi winterbeeld. Afsnijden begin maart. Goed winterhard. 50 – 80 cm hoog.

Calamagrostis brachytricha Diamantgras www.PerkGroen.nl Stipa brachytricha, Stipa calamagrostis, Brachytricha calamagrostis 250px copyright www.PerkGroen.nl

 

Uniola latifolia (plataargras)

Polvormend siergrasje met bamboeachtige bladeren, mooi van opbouw met in de nazomer / herfst een rijke bloei. De bloeiwijze is nog het meest bijzonder; talloze platte aren, verkleurend naar rood-koper, dansen in de wind aan ragfijne halmen. Een prachtig siergras om in het zicht langs het terras of in stenen potten te zetten.

Uniola latifolia Uniolia Chasmatium latifolia Plataargras copyright www.PerkGroen.nl

 

Equisetum ramosissimum var. Japonicum (Japanse paardestaart)
Voordat de planten op aarde bladeren hadden uitgevonden werd de aarde bewoont door onder andere Paardestaarten. In de prehistorie groeiden de paardestaarten in boomformaat uit. Nu zijn er nog een aantal familieleden van dit oeroude geslacht over welke vooral in koele, vochitge gebieden te vinden zijn. Het zijn allemaal planten met diepgaand wortelstokken waarvan sommige soorten onuitroeibaar onkruid vormt. Voor toepassing in de tuin hebben we opgaande soorten nodig die we voor de zekerheid ingegraven kuipen planten of in moerasvijvers zetten. Een van de mooiste soorten in de Japanse paardestaart met stylistische groene stengels welke uit losse segmenten zijn opgebouwd. Elk segment is afgezet met een zwarte rand. In de loop van de zomer komen ze tot bloei. De primitieve bloeiwijze van Equisetum bestaat uit een zwart kolfje, bovenaan de stengel welke door de wind bestoven wordt. Het loof van deze plant wordt gebruikt in de Japanse bloemsierkunst. Als tuinplant uitgroeiend tot 50/80 cm prima toepasbaar in combinatie met bladplanten vanwege sterke verticale lijnen. Ook erg mooi als kuipplant.

 

Equisitum heymale var. Robustum (Japanse reuzenpaardestaart)

De varieteit Robustum is een XL uitvoering van Equisetum rammossisimum var. Japonicum. Deze soort kan onder gunstige omstandigheden uitgroeien tot een respectabele 150 - 200 cm. Zeer fraai toe te passen in moderne, strakke tuinarchitectuur in potten of kuipen.

 

Imperata cylindrica Red Baron (Japans bloedgras)

Een topper binnen de siergrassen. Komt laat in het voorjaar aan de groei en staat het liefst zonnig en niet te nat. Kleurt gedurende de zomer prachtig rood. Groeihoogte 30 – 40 cm. De vorm Rubra zou nog iets lager blijven. Fantastische accentplant, bijvoorbeeld in combinatie met Zwarte Slangenbaard.

Imperata Red Baron Japans Bloedgras copyright www.PerkGroen.nl Imperata, Liriop en Ophiopogon Niger copyright www.PerkGroen.nl

 

Imperata cylindrica (Japans rijstgras)

Deze aanvankelijk groene soort wordt hoger dan het bloedgras (40 – 70 cm) en krijgt in september/oktober een prachtige paarsrode verkleuring van de bladpunten in combinatie met lichtgroen blad. Bloeit niet in ons klimaat. Vormt op den duur een brede zode. Eventueel wortelbegrenzer toepassen. Ook goed voor potten.

Imperata cylindrica Japans Rijstgras www.PerkGroen.nl

 


2. Middelhoge grassen en grasachtigen

Carex pendula: de hangende reuzezegge
De reuzezegge, inheems in Midden Europa (in Nederland uitgestorven) vormt grote, wintergroene pollen tot 60 cm hoog en gaat in de zomermaanden getooid met lange, hangende bloeiwijzen welke tot 1.70 uitgroeien waaraan de gele bloeipluimpjes hangen. Nog ver na de bloei kan men genieten van het decoratieve uiterlijk van deze plant. C. pendula is een van de weinige grasachtigen die het goed doet in de droge schaduw, al heeft een matig vochtige plek de voorkeur. Het is een plant die zich prima thuis voelt in natuurrijke tuinen waar hij zich ook uit kan zaaien. Op gunstige plaatsen vormt deze zegge dichte horsten waar tal van dieren van kunnen profiteren als broedmogelijkheid, schuilgelegenheid en overwinteringplek.

 

Carex pseudopapyrus. papyruszegge

 

Cortaderia selloana Pumila

Polvormend siergras met uit Argentinië met een zeer rijke bloei in de nazomer. Dit is de dwerg-uitvoering van het bekende pampasgras. Het loof van deze soort wordt niet hoger van 80 cm, terwijl de talloze pluimen tussen 1 – 1.60 cm hoog worden. In normale winters groenblijvend. Toepasbaar als solitair, maar vooral mooi in verspreid staande groepen met onderbeplanting van Festuca!

Cortederia Pumila in lange haag 250x600 px Copyright www.PerkGroen.nl


Pennisetum japonicum

De Noord Amerikaanse Pennisetums zijn typisch grassen van de open vlakte. Een open groeilocatie met veel licht is belangrijk. Van de vele soorten en varieteiten hebben we er een overgehouden. Dit is Pennisetum japonicum (P. var. Japonicum) met een geheel eigen karakter. Deze fraaie plant groeit uit tot een pol van 80 – 100 cm doorsnede en is in de nazomer tot begin winter getooid met vele zeer donkere, uitzonderlijk grote pluimen. Elke pluim is voorzien van talloze donkere, bijna zwarte, kafnaalden. Volle zon, tot half schaduw (dan is de bloei wat later). Goed winterhard

Pennisetum japonicum copyright www.PerkGroen.nl

 

Panicum Rotstrahlbush: parelgierst
Panicum’s zijn siergrassen van de prairies van Noord-Amerika. Er zijn twee typen in te onderscheiden; de groenbladige vormen welke een losse, vaak wat overhangende groeiwijze hebben en vaak een mooie rode herfstverkleuring hebben, en de blauwbladige vormen welke een veel strakkere, opgaande groeiwijze hebben. Beide vormen gaan getooid met prachtige, transparante, open, grote bloeipluimen, bestaande uit tientallen ‘pareltjes’. Het effect van deze bloeiwijze is zeer fraai bij bedauwing van de pluim in de nazomer/herfst. Prachtig, natuurlijk ogend, transparant siergras van de Prairie in Noord Amerika. Op rijke gronden groeien ze eigenlijk te hard waardoor de pollen tijdelijk ondersteuning zoeken bij nevenstaande planten. Beter is het om een al te voedzame (klei) bodem wat te verschralen met zand. De planten groeien dan compacter op en blijven in de winter dan ook goed staan. Door zijn lossere groeiwijze is deze Panicum bij uitstek geschikt voor een natuurlijk ogende beplanting waar hij in combinatie met bijvoorbeeld Helenium, Echinaceae, Rudbeckia en Thalictrum een organisch geheel vormt. In tegenstelling tot de Panicum Heavy Metal is dit een ‘informele plant’ vanwege het losser groeiende loof en de wijder uitgroeiende open pluimen. De bladeren verkleuren aan het eind van de zomer tot diep in de herfst steeds verder naar paars-rood. Dit levert een mooi contrast op. Mooi winterbeeld met bruine halmen en pluimen. Begin maart tot de grond afsnijden. Herkomst: wilde grasprairies van N-Amerika.

 

Panicum Heavy Metal: Blauwe Parelgierst
Polvormend siergras met blauwe tot blauwgrijze halmen en bladeren. De bloeiwijze is heel fijn vertakt waardoor een transparante pluim ontstaat. Blijft ‘s winters ook goed staan. Door zijn statige groeiwijze vooral geschikt in strakke, formele tuinen met een contrasterende onderbeplanting (bijv. Opiophogon) in kleine groepen of als solitair. Prima winterhard. In maart het oude loof wegsnijden. Deze blauwbladige variëteit met paarsrode ‘pareltjes’ in de pluim blijft ook op voedzame gronden goed overeind staan. Het is een statige plant die het beste tot zijn recht komt in een strak vormgeven tuin als solitair met bijvoorbeeld Slangebaard of Hoornbloem aan de voet of aangeplant in een grote groep. Andere blauwe vormen zijn P. Dallas Blue, P. Indian Steel en P. Cloud Nine

Panicum parelgierst www.PerkGroen.nl

 

Phormium (Nieuw Zeelandsvlas)

Phormium is botanische gezien geen gras, maar familie van Agave en Yucca. Toch noem ik deze plant hier vanwege goede combinatiemogelijkheden van Phormium met grassen.

Phormium tenax Bronze www.PerkGroen.nl

 

Miscanthus (Oosters Prachtriet)



Miscanthus Afrika en Miscanthus Ghana


Miscanthus condensatus Cosmopolitanpolitan

'Cosmopolitan' komt uit Japan en is via de Verendigde Staten in Europa geintroduceerd, Deze variëteit heeft in het oog springende bladeren met een mooie creme-witte bandering. Een prachtige accentplant achter in de border of als solitair! Dit polvormend siergras is prima winterhard. Groeihoogte 2.00 – 2.75. Bloeit in een goede zomer eind september met forse koperrode pluimen. Mooi winterbeeld met bruine halmen en pluimen. Begin maart tot de grond afsnijden

Miscanthus condensatus Cosmopolitan www.PerkGroen.nl


Miscanthus sinensis Gracillimus

Miscanthus sinensis ´Gracillimus´ wordt veel gebruikt door tuinarchitecten vanwege de bijna grafische vorm van het zeer smalle stevig rechtopgaande loof. Hij is geselcteerd door plantenkweker Ernst Pagels uit Leer (Friesland). Kan heel mooi als solitair in een watertuin gebruikt worden. Bloeit na een goede zomer in de herfst met mooie zilverachtige halmen (gemiddeld 1 op 3 jaren bloei). Hoogte van 1.50 tot 2 meter. De bladeren zijn zeer smal, grijsgroen en met zilverachtige bladranden en middennerf. Ook schitterend in grote groepen. De beste standplaats is een goed doorlatende bodem (niet te nat). Deze Miscanthus vormt een mooie achtergrond voor andere struiken en vaste planten, zelfs tijdens de wintermaanden. Ze geven een tropisch gevoel aan de tuin.

 

Miscanthus sinensis Goliath

De Goliath is een hoge, stevige, mooi rechtop groeiende Miscanthus met, in tegenstelling tot M. Giganteus, elk jaar gegarandeerde bloei. Lange, relatief brede bladeren met een zilveren middennerf. Wordt tussen de 2.5 en 3 meter hoog.


Miscanthus sinensis Herman Mussel

Deze miscanthus is een rijkbloeiende en snelgroeiende cultivar met een goudgele bloeiwijze. De plant is benaamd door Max Riedelsheimer naar de toenmalige directeur van de botanische tuin in Duitsland. Deze soort groeit uit tot een hoogte van 150 - 170 cm inclusief pluim. Het blad is middelgroot. 

Miscanthus sinensis Kleine Fontaine

Een topper onder de halfhoge Miscanthussen. De bloei ontwikkelt zich als een fontein; terwijl de eerste pluimen al ver boven het loof uittoornen beginnen de nieuwe bloeipluimen al weer van binnenuit de plant tot ontwikkeling te komen. Mooi winterbeeld. Prima winterhard. In maart afsnijden.

Miscanthus Kleine Fontaine Miscanthus Kleine Fontaine van naderbij gezien


Miscanthus Kleine Silberspinne

Polvormend siergras, geselecteerd in Duitsland met fijne bladeren en een langgerekte bloeiperiode. Prima winterhard. Groeihoogte 1.00 tot 1.50. Bloeit in september met koperrode pluimen. Mooi winterbeeld met bruine halmen en pluimen. Begin maart tot de grond afsnijden

 

Miscanthus Malepartus

Polvormend siergras. Prima winterhard. Groeihoogte 1.80 tot 2.20 m. Bloeit vanaf eind augustus en september met grote, koperrode pluimen welke naar zilvergrijs verkleuren. Ook het loof ondergaat een mooie herstverkleuring via goudgeel naar oranjerood. Absoluut een van de beste siergrassen. Mooi winterbeeld met bruine halmen en zilvergrijze pluimen. Begin maart tot de grond afsnijden

Miscanthus Malepartus in nazomerkleed


Miscanthus Morning Light

Polvormend siergras met zeer smal en, opvallend wit getekende bladeren. Toepasbaar als solitair of in groepen bij een donkere achtergrond of in combinatie met roodbladige planten. Prima winterhard. Groeihoogte 1.60 – 1.80. Bloeit in een goede zomer eind september met koperrode pluimen. Mooi winterbeeld met bruine halmen en pluimen. Begin maart tot de grond afsnijden


Miscanthus sinensis November Sunset

 


Miscanthus sinensis Punktchen

Deze Duitse selectie van Miscanthus is een beter alternatief voor de bekende M. Strictus Zebrinus (Zebrariet). Dit type heeft sierlijk overhangende bladeren, bezet met zachtgele dwarsstrepen. Een bloeizekere soort, vanaf augustus/september rijkbloeiend in de kleur goudgeel + koperrood. Verbloeiend naar zilvergrijs. Mooi winterbeeld. Afsnijden begin maart. 170 – 190 cm. Prima winterhard.




Miscanthus sinensis Strictus Zebrinus

 


Miscanthus sinensis Variegatus

Polvormend siergras met opvallend scherp getekende bladeren, witbont. Toepasbaar als solitair of in groepen bij een donkere achtergrond of in combinatie met roodbladige planten. Prima winterhard. Groeihoogte 1.50 – 1.75. Bloeit na een goede zomer, eind september met koperrode pluimen. Mooi winterbeeld met bruine halmen en pluimen. Begin maart tot de grond afsnijden


M.s. Yakushima Dwarf (= Yaku Hima)

Miscanthus Yakushima Dwarf Japanse dwergselectie oosters prachtriet copyright www.PerkGroen.nl

 

Scirpus tabernaemontani Yellow Stripe

 

3. Hoge grassen en grasachtigen

Miscanthus giganteus Aksel Olsen

 

Stipa gigantea (Portugese Reuzehaver)

 

Arundo donax, Mammoetgras / Pijlriet

Dit suikerrietachtige gras heeft veel weg van bamboe, maar valt toch onder de bladverliezende grassen, maar dan van het grootste soort. Op de kwekerij groeit een lange haag van dit gras dat elk jaar weer veel bezoekers doet verwonderen. In mei, als Arundo voorzichtig aan de groei komt komen soms boeren vragen welke soort mais dit toch is welke zo vroeg al zo hoog is. In september / oktober is het mammoetgras 4 tot 5 meter hoog met prachtige blauwgroene dikke halmen en brede en lange overhangende blauwgroene bladeren. De houtige halmen stoten in de winter hun blad af, maar lopen vaak in het opvolgende voorjaar weer uit vanuit de knopen met bebladerde zijtakken. Het meest fraai is deze plant als ze elk jaar wordt afgesneden. De gedroogde halmen werden vroeger in de Mediterannee gebruikt voor lichte constructies, als vlechtwerk in lemen muren en als steunmateriaal in de moestuin. De ongekende groeikracht van deze plant vraagt uiteraard veel water en mest in het groeiseizoen. Alhoewel verhalen de ronde doen dat Arundo op een goed gedraineerde grond zou moeten staan groeit hij bij ons al jaren zeer goed op vette, natte rivier(kom)klei. Het is een polvormende plant welke in ons klimaat nooit tot bloei komt.

Mammoetgras, Arundo donax Arundo donax copyright www.PerkGroen.nl

 

Aanplant en onderhoud

Grassen vragen minimaal onderhoud. De niet groenblijvende soorten worden na de winter (maart) net boven de grond afgesneden. De nieuwe groei hervat zich in de loop van het voorjaar. Groenbljivende grassen en grasachtigen vragen soms wat onderhoudsnoei en verwijdering van het oude blad, verder niets. Wat betreft voeding en standplaats hebben grassen over het algemeen een voorkeur voor een open, zonnige standplaats bij een matige vochtige bodem en weinig bemesting om een stevige gedrongen plant te kweken.

Een beperkt aantal soorten groeit ook in de schaduw, sommige soorten zelfs in de droge schaduw. Soorten voor een vochtige tot natte bodem zijn onder andere: