In onze assortimentstuin en kwekerij zijn vele soorten te vinden van kleine
groenblijvende zeggen (Carex) tot een grote sortering
Oosters prachtriet (Miscanthus). In dit overzicht hebben we ons niet beperkt tot de botanisch 'echte'grassen maar ook bruikbare grasachtigen toegevoegd. Om de soortkeuze voor de toepassing van grassen in de praktijk te vergemakkelijken hebben we de soorten onderverdeeld naar grootte: laag (tot 50 cm), middelhoog (50 - 200 cm) en hoge soorten (>200 cm):

1. Lage grassen en grasachtigen
Carex (Zegge). Botanisch gezien zijn zeggen eigenlijk geen grassen maar
voor het gemak hebben we ze wel hieronder geschaard. Zeggen of Carex
zijn over het algemeen groenblijvende, polvormende planten
welke vaak dichte clusters vormen en zodoende een prima
bodembedekker kunnen zijn
Carex morrowii Variegata
Carex Gilt Edge
Carex hachijoensis Evergold
 Evergold 250px copyright www.PerkGroen.jpg)
Carex siderostica Silver Sceptre
Liriope en Ophiopogon (Monkey grass, soms ook leliegras
genoemd en Slangebaard-soorten) zijn relatief onbekende maar zeer interessante wintergroene grasachtigen (behorende tot de lelies). In eigentijdse ontwerpen zijn ze prima te gebruiken als bodembedekker, randplant of combinatieplant.
Ook voor rotstuinen, daktuinen en voor grote plantschalen
zijn ze toepasbaar. Verder lenen ze zich bij uitstek
als ondergroei van een uitgesnoeide bamboe, waarbij een
extra laag humusaarde boven de rhizomen wordt aangebracht
waar deze planten in aangeplant worden. Liriope heeft een boven de plant uitstekende bloeiwijze, terwijl de bloemen van Liriope meer tussen de plant zitten. Beide soortgroepen zijn wintergroen. Samen met de bodembedekkende Japanse en Nieuwzeelandse zegges een grote aanwinst voor onze tuinen.
Liriope muscari
Purple Majestic
Deze varieteit van de sterke soort L. muscari dankt zijn
naam aan de grotere, en vollere blauw-paarse bloeiwijzen
welke veel doen denken aan het bekende voorjaarsdruifje
met als belangrijkste verschil dat Liriope pas laat in het
najaar tot volle bloei komt en zo een welkome verassing
biedt aan het einde van het seizoen. Door het wintergroene
karakter en de dichte pollen is het bij uistek een geschikte
bodembedekkende soort welke, eenmaal goed ontwikkeld, alle
onkruidgroei belemmerd. Ook perfect als randplant.

Liriope (Ophiopogon) spicata
Silver Dragon
Deze varieteit dankt zijn sierwaarde aan het met zilverkleurige
banden bezette smalle blad. Vormt ook stevige, volle pollen met een groeihoogte van 25 tot 30 cm

Ophiopogon
japonicus Kyoto Dwarf (Tempelgras)
Dit is de veel gezochte lage en zeer compacte Ophiopogon voor originele Japanse Tuinen. Deze Japanse mini-slangebaard met donkergroen blad, groeit in zeer
dichte pollen uit tot een dichte zode van amper 10 cm hoog.
Er is een soort alternatieve grasmat van te maken die nooit
gemaaid hoeft te worden en altijd perfect op kleur blijft.
Sterk beloopbaar is deze plant echter niet. De bloei met kleine, onopvallende witte klokjes wordt gevolgd door opvallende staalblauwe vruchten. De echte Kyoto Dwarf is bij ons meestal op voorraad. Heeft u veel planten nodig bestel deze dan voor de zekerheid. (foto met vruchten met dank aan Chris Ghyselen)

Ophiopogon planiscapus (Japanse Slangenbaard)

Ophiopogon
planiscapus Nigrescens (Zwarte Slangenbaard)
Zwarte Slangebaard is een bizarre plant met waarlijk zwarte,
lintvormige bladeren. Deze lage bodembedekker neemt er even
te tijd voor, maar na enkele jaren vormt hij een perfect
dichte bodembedekkende mat. De paars-witte mini bloemen
worden later in de zomer gevolgd door donkerpaarse/zwarte
bessen. Slangebaard is wintergroen….. euhh…
winterzwart. Leuk om als ondergroei van een uitgesnoeide
zwarte bamboe toe te passen en in combinatie met bijvoorbeeld Japans Bloedgras!
Verder zijn er regelmatig planten te
vinden van de bonte variëteiten zoals Liriope muscari
GoldBanded, Ophiopogon jabura, Ophiopogon (Liriope) argenteostriata en andere soorten/variëteiten.
Stipa calamagrostis (syn. Achnatherum brachytricha
= Calamagrostis brachytricha). Diamantgras
Diamantgras is een opvallend siergras met een rijke bloei in de nazomer en herfst. De lange, fijne pluimen vangen makkelijk dauwdruppels waardoor in de morgenzon de pluimen glinsteren in het licht. Vandaar de naam Diamantgras. Sterk, eerst rechtopgroeiend, later licht overhangend met een mooi winterbeeld. Afsnijden begin maart. Goed winterhard. 50 – 80 cm hoog.

Uniola latifolia (plataargras)
Polvormend siergrasje met bamboeachtige bladeren, mooi van opbouw met in de nazomer / herfst een rijke bloei. De bloeiwijze is nog het meest bijzonder; talloze platte aren, verkleurend naar rood-koper, dansen in de wind aan ragfijne halmen. Een prachtig siergras om in het zicht langs het terras of in stenen potten te zetten.
 latifolia Plataargras 250px copyright www.PerkGroen.jpg)
Equisetum
ramosissimum var. Japonicum (Japanse
paardestaart)
Voordat de planten op aarde bladeren hadden uitgevonden
werd de aarde bewoont door onder andere Paardestaarten.
In de prehistorie groeiden de paardestaarten in boomformaat
uit. Nu zijn er nog een aantal familieleden van dit oeroude
geslacht over welke vooral in koele, vochitge gebieden te
vinden zijn. Het zijn allemaal planten met diepgaand wortelstokken
waarvan sommige soorten onuitroeibaar onkruid vormt. Voor
toepassing in de tuin hebben we opgaande soorten nodig die
we voor de zekerheid ingegraven kuipen planten of in
moerasvijvers zetten. Een van de mooiste soorten in de Japanse
paardestaart met stylistische groene stengels welke uit losse
segmenten zijn opgebouwd. Elk segment is afgezet met een
zwarte rand. In de loop van de zomer komen ze tot bloei.
De primitieve bloeiwijze van Equisetum bestaat uit een zwart
kolfje, bovenaan de stengel welke door de wind bestoven
wordt. Het loof van deze plant wordt gebruikt in de
Japanse bloemsierkunst. Als tuinplant uitgroeiend tot 50/80 cm prima toepasbaar in combinatie
met bladplanten vanwege sterke verticale lijnen. Ook erg mooi als kuipplant.
Equisitum heymale var. Robustum (Japanse reuzenpaardestaart)
De varieteit Robustum is een XL uitvoering van Equisetum rammossisimum var. Japonicum. Deze soort kan onder gunstige omstandigheden uitgroeien tot een respectabele 150 - 200 cm. Zeer fraai toe te passen in moderne, strakke tuinarchitectuur in potten of kuipen.
Imperata cylindrica Red Baron (Japans bloedgras)
Een topper binnen de siergrassen. Komt laat in het voorjaar aan de groei en staat het liefst zonnig en niet te nat. Kleurt gedurende de zomer prachtig rood. Groeihoogte 30 – 40 cm. De vorm Rubra zou nog iets lager blijven. Fantastische accentplant, bijvoorbeeld in combinatie met Zwarte Slangenbaard.

Imperata cylindrica (Japans rijstgras)
Deze aanvankelijk groene soort wordt hoger dan het bloedgras (40 – 70 cm) en krijgt in september/oktober een prachtige paarsrode verkleuring van de bladpunten in combinatie met lichtgroen blad. Bloeit niet in ons klimaat. Vormt op den duur een brede zode. Eventueel wortelbegrenzer toepassen.
Ook goed voor potten.

2. Middelhoge grassen en grasachtigen
Carex pendula: de hangende reuzezegge
De reuzezegge, inheems in Midden Europa (in Nederland uitgestorven)
vormt grote, wintergroene pollen tot 60 cm hoog en gaat
in de zomermaanden getooid met lange, hangende bloeiwijzen
welke tot 1.70 uitgroeien waaraan de gele bloeipluimpjes
hangen. Nog ver na de bloei kan men genieten van het decoratieve
uiterlijk van deze plant. C. pendula is een van de weinige
grasachtigen die het goed doet in de droge schaduw, al heeft
een matig vochtige plek de voorkeur. Het is een plant die
zich prima thuis voelt in natuurrijke tuinen waar hij zich
ook uit kan zaaien. Op gunstige plaatsen vormt deze zegge
dichte horsten waar tal van dieren van kunnen profiteren
als broedmogelijkheid, schuilgelegenheid en overwinteringplek.
Carex pseudopapyrus. papyruszegge
Cortaderia selloana Pumila
Polvormend siergras met uit Argentinië met een zeer rijke bloei in de nazomer. Dit is de dwerg-uitvoering van het bekende pampasgras. Het loof van deze soort wordt niet hoger van 80 cm, terwijl de talloze pluimen tussen 1 – 1.60 cm hoog worden. In normale winters groenblijvend. Toepasbaar als solitair, maar vooral mooi in verspreid staande groepen met onderbeplanting van Festuca!

Pennisetum japonicum
De Noord Amerikaanse Pennisetums zijn typisch
grassen van de open vlakte. Een open groeilocatie met veel
licht is belangrijk. Van de vele soorten en varieteiten hebben we er een overgehouden. Dit is Pennisetum japonicum (P. var. Japonicum) met een geheel eigen karakter. Deze fraaie plant groeit uit tot een pol van 80 – 100 cm doorsnede en is in de nazomer tot begin winter getooid met vele zeer donkere, uitzonderlijk grote pluimen. Elke pluim is voorzien van talloze donkere, bijna zwarte, kafnaalden. Volle zon, tot half schaduw (dan is de bloei wat later). Goed winterhard

Panicum Rotstrahlbush:
parelgierst
Panicum’s zijn siergrassen van de prairies van Noord-Amerika.
Er zijn twee typen in te onderscheiden; de groenbladige
vormen welke een losse, vaak wat overhangende groeiwijze
hebben en vaak een mooie rode herfstverkleuring hebben,
en de blauwbladige vormen welke een veel strakkere, opgaande
groeiwijze hebben. Beide vormen gaan getooid met prachtige,
transparante, open, grote bloeipluimen, bestaande uit tientallen
‘pareltjes’. Het effect van deze bloeiwijze
is zeer fraai bij bedauwing van de pluim in de nazomer/herfst. Prachtig, natuurlijk ogend, transparant siergras van de
Prairie in Noord Amerika. Op rijke gronden groeien ze eigenlijk
te hard waardoor de pollen tijdelijk ondersteuning zoeken
bij nevenstaande planten. Beter is het om een al te voedzame
(klei) bodem wat te verschralen met zand. De planten groeien
dan compacter op en blijven in de winter dan ook goed staan.
Door zijn lossere groeiwijze is deze Panicum bij uitstek
geschikt voor een natuurlijk ogende beplanting waar hij
in combinatie met bijvoorbeeld Helenium, Echinaceae, Rudbeckia
en Thalictrum een organisch geheel vormt. In tegenstelling tot de Panicum Heavy Metal is dit een ‘informele plant’ vanwege het losser groeiende loof en de wijder uitgroeiende open pluimen. De bladeren verkleuren aan het eind van de zomer tot diep in de herfst steeds verder naar paars-rood. Dit levert een mooi contrast op. Mooi winterbeeld met bruine halmen en pluimen. Begin maart tot de grond afsnijden. Herkomst: wilde grasprairies van N-Amerika.
Panicum Heavy Metal: Blauwe
Parelgierst
Polvormend siergras met blauwe tot blauwgrijze halmen en bladeren. De bloeiwijze is heel fijn vertakt waardoor een transparante pluim ontstaat. Blijft ‘s winters ook goed staan. Door zijn statige groeiwijze vooral geschikt in strakke, formele tuinen met een contrasterende onderbeplanting (bijv. Opiophogon) in kleine groepen of als solitair. Prima winterhard. In maart het oude loof wegsnijden.
Deze blauwbladige variëteit met paarsrode ‘pareltjes’
in de pluim blijft ook op voedzame gronden goed overeind
staan. Het is een statige plant die het beste tot zijn recht
komt in een strak vormgeven tuin als solitair met bijvoorbeeld
Slangebaard of Hoornbloem aan de voet of aangeplant in een
grote groep. Andere blauwe vormen zijn P. Dallas Blue, P.
Indian Steel en P. Cloud Nine

Phormium (Nieuw Zeelandsvlas)
Phormium is botanische gezien geen gras, maar familie van Agave en Yucca. Toch noem ik deze plant hier vanwege goede combinatiemogelijkheden van Phormium met grassen.

Miscanthus (Oosters Prachtriet)
Miscanthus Afrika en Miscanthus Ghana

Miscanthus condensatus Cosmopolitanpolitan
'Cosmopolitan' komt uit Japan en is via de Verendigde Staten in Europa geintroduceerd, Deze variëteit heeft in het oog springende bladeren met een mooie creme-witte bandering. Een prachtige accentplant achter in de border of als solitair! Dit polvormend siergras is prima winterhard. Groeihoogte 2.00 – 2.75. Bloeit in een goede zomer eind september met forse koperrode pluimen. Mooi winterbeeld met bruine halmen en pluimen. Begin maart tot de grond afsnijden

Miscanthus sinensis Gracillimus
Miscanthus sinensis ´Gracillimus´ wordt veel gebruikt door tuinarchitecten vanwege de bijna grafische vorm van het zeer smalle stevig rechtopgaande loof. Hij is geselcteerd door plantenkweker Ernst Pagels uit Leer (Friesland). Kan heel mooi als solitair in een watertuin gebruikt worden. Bloeit na een goede zomer in de herfst met mooie zilverachtige halmen (gemiddeld 1 op 3 jaren bloei). Hoogte van 1.50 tot 2 meter. De bladeren zijn zeer smal, grijsgroen en met zilverachtige bladranden en middennerf. Ook schitterend in grote groepen. De beste standplaats is een
goed doorlatende bodem (niet te nat). Deze Miscanthus vormt een mooie achtergrond voor andere struiken en vaste planten, zelfs tijdens de wintermaanden. Ze geven een tropisch gevoel aan de tuin.
Miscanthus sinensis Goliath
De Goliath is een hoge, stevige, mooi rechtop groeiende Miscanthus met, in tegenstelling tot M. Giganteus, elk jaar gegarandeerde bloei. Lange, relatief brede bladeren met een zilveren middennerf. Wordt tussen de 2.5 en 3 meter hoog.
Miscanthus sinensis Herman Mussel
Deze miscanthus is een rijkbloeiende en snelgroeiende cultivar met een goudgele bloeiwijze. De plant is benaamd door Max Riedelsheimer naar de toenmalige directeur van de botanische tuin in Duitsland. Deze soort groeit uit tot een hoogte van 150 - 170 cm inclusief pluim. Het blad is middelgroot.
Miscanthus sinensis Kleine Fontaine
Een topper onder de halfhoge Miscanthussen. De bloei ontwikkelt zich als een fontein; terwijl de eerste pluimen al ver boven het loof uittoornen beginnen de nieuwe bloeipluimen al weer van binnenuit de plant tot ontwikkeling te komen. Mooi winterbeeld. Prima winterhard. In maart afsnijden.
Miscanthus Kleine Silberspinne
Polvormend siergras, geselecteerd in Duitsland met fijne bladeren en een langgerekte bloeiperiode. Prima winterhard. Groeihoogte 1.00 tot 1.50. Bloeit in september met koperrode pluimen. Mooi winterbeeld met bruine halmen en pluimen. Begin maart tot de grond afsnijden
Miscanthus Malepartus
Polvormend siergras. Prima winterhard. Groeihoogte 1.80 tot 2.20 m. Bloeit vanaf eind augustus en september met grote, koperrode pluimen welke naar zilvergrijs verkleuren. Ook het loof ondergaat een mooie herstverkleuring via goudgeel naar oranjerood. Absoluut een van de beste siergrassen. Mooi winterbeeld met bruine halmen en zilvergrijze pluimen. Begin maart tot de grond afsnijden

Miscanthus Morning Light
Polvormend siergras met zeer smal en, opvallend wit getekende bladeren. Toepasbaar als solitair of in groepen bij een donkere achtergrond of in combinatie met roodbladige planten. Prima winterhard. Groeihoogte 1.60 – 1.80. Bloeit in een goede zomer eind september met koperrode pluimen. Mooi winterbeeld met bruine halmen en pluimen. Begin maart tot de grond afsnijden
Miscanthus sinensis November Sunset
Miscanthus sinensis Punktchen
Deze Duitse selectie van Miscanthus is een beter alternatief voor de bekende M. Strictus Zebrinus (Zebrariet). Dit type heeft sierlijk overhangende bladeren, bezet met zachtgele dwarsstrepen. Een bloeizekere soort, vanaf augustus/september rijkbloeiend in de kleur goudgeel + koperrood. Verbloeiend naar zilvergrijs. Mooi winterbeeld. Afsnijden begin maart. 170 – 190 cm. Prima winterhard.

Miscanthus sinensis Strictus Zebrinus
Miscanthus sinensis Variegatus
Polvormend siergras met opvallend scherp getekende bladeren, witbont. Toepasbaar als solitair of in groepen bij een donkere achtergrond of in combinatie met roodbladige planten. Prima winterhard. Groeihoogte 1.50 – 1.75. Bloeit na een goede zomer, eind september met koperrode pluimen. Mooi winterbeeld met bruine halmen en pluimen. Begin maart tot de grond afsnijden
M.s. Yakushima Dwarf (= Yaku Hima)

Dit suikerrietachtige gras heeft veel weg
van bamboe, maar valt toch onder de bladverliezende grassen,
maar dan van het grootste soort. Op de kwekerij groeit een
lange haag van dit gras dat elk jaar weer veel bezoekers
doet verwonderen. In mei, als Arundo voorzichtig aan de
groei komt komen soms boeren vragen welke soort mais dit
toch is welke zo vroeg al zo hoog is. In september / oktober
is het mammoetgras 4 tot 5 meter hoog met prachtige blauwgroene
dikke halmen en brede en lange overhangende blauwgroene
bladeren. De houtige halmen stoten in de winter hun blad
af, maar lopen vaak in het opvolgende voorjaar weer uit
vanuit de knopen met bebladerde zijtakken. Het meest fraai
is deze plant als ze elk jaar wordt afgesneden. De gedroogde
halmen werden vroeger in de Mediterannee gebruikt voor lichte
constructies, als vlechtwerk in lemen muren en als steunmateriaal
in de moestuin. De ongekende groeikracht van deze plant
vraagt uiteraard veel water en mest in het groeiseizoen.
Alhoewel verhalen de ronde doen dat Arundo op een goed gedraineerde
grond zou moeten staan groeit hij bij ons al jaren zeer
goed op vette, natte rivier(kom)klei. Het is een polvormende
plant welke in ons klimaat nooit tot bloei komt.
Grassen vragen minimaal onderhoud. De niet groenblijvende soorten worden na de winter (maart) net boven de grond afgesneden. De nieuwe groei hervat zich in de loop van het voorjaar. Groenbljivende grassen en grasachtigen vragen soms wat onderhoudsnoei en verwijdering van het oude blad, verder niets. Wat betreft voeding en standplaats hebben grassen over het algemeen een voorkeur voor een open, zonnige standplaats bij een matige vochtige bodem en weinig bemesting om een stevige gedrongen plant te kweken.
Een beperkt aantal soorten groeit ook in de schaduw, sommige soorten zelfs in de droge schaduw. Soorten voor een vochtige tot natte bodem zijn onder andere: